زمینه و هدف: کیفیت روابط زناشویی مفهومی چند بعدی است و شامل ابعاد گوناگون ارتباط زوج ها مانند سازگاری، رضایت، شادمانی، انسجام و تعهد می شود. هدف از پژوهش حاضر تعیین تاثیر زوج درمانی گروهی هیجان مدار بر بهبود کیفیت روابط زناشویی و افزایش صمیمیت زوج ها بود. مواد و روش کار: پژوهش حاضر یک مداخله نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل می باشد. جامعه این پژوهش را زوج های دارای مشکلات زناشویی مراجعه کننده به مرکز همیاران سلامت روان واقع در فرهنگسرای کوثر کرج در نیمه دوم سال 1393 تشکیل می دادند که بر اساس مصاحبه مقدماتی و ملاک های ورود و خروج به پژوهش، 20 زوج به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و با تخصیص تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل ( هر گروه 10 زوج) جایگزین شدند. آزمودنی های دو گروه در مراحل پیش آزمون و پس آزمون به پرسشنامه وضعیت زناشویی گلومبوگ-راست و مقیاس صمیمیت زناشویی تامپسون و والکر پاسخ دادند. برای گروه آزمایش جلسات زوج درمانی هیجان مدار در 10 جلسه یک ساعت و نیمه به شیوه گروهی و هفتگی برگزار شد. اما شرکت کنندگان گروه کنترل مداخله ای دریافت ننمودند. تجزیه و تحلیل داده ها توسط آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم افزار SPSSV20 انجام شد. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که مداخله زوج درمانی هیجان مدار، موجب بهبود کیفیت روابط زناشویی (66/98 = F) و افزایش صمیمیت (56/37= F) زوجین گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است (0. 01 > P). نتیجه گیری: زوج درمانی هیجان مدار بر بهبود کیفیت روابط زناشویی و افزایش صمیمیت زوجین موثر است. توصیه می شود این شیوه زوج درمانی در مراکز مشاوره خانواده و کارگاه های آموزشی در جهت حل مشکلات و تعارضات زناشویی زوج ها بکار گرفته شود.

بخشش موضوعی است که به تازگی در ادبیات روان شناسی توجه زیادی را به خود جلب کرده، اما پژوهش های تجربی کمی درباره آن انجام شده است. هدف پ‍‍ژوهش حاضر بررسی تاثیر زوج درمانی گروهی مبتنی بر بخشش بر رضایت زناشویی بود. روش پژوهش آزمایشی با طرح آمیخته (درون گروهی - بین گروهی) بود. ابزار پژوهش عبارت بود از مقیاس رضایت زناشویی و مقیاس بخشش. نمونه پژوهش شامل 10 زوج از افراد مراجعه کننده به مرکز مشاوره بودند. 5 زوج در گروه آزمایش و 5 زوج دیگر در گروه کنترل به طور تصادفی جایگزین شدند. در قالب گروه درمانی، طی 20 ساعت مهارت بخشش به زوج ها آموزش داده شد. تحلیل واریانس نشان داد که گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، هم در رضایت زناشویی و هم در مهارت بخشش، در مرحله پی گیری پیشرفت معنی داری کرده است.

ازدواج به منزلۀ مهم ترین و عالی ترین رسم اجتماعی، برای دستیابی به نیازهای عاطفی افراد همواره مورد تأکید بوده است. دلایل اصلی ازدواج عشق و محبت داشتن به شریک و همراه در زندگی، ارضای نیازهای عاطفی-روانی و افزایش شادی و خشنودی است. لذا، هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی زوج درمانی با الگوی EIS بر تاب آوری خانواده و رضایت زناشویی زوجین بود. پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع کاربردی و از لحاظ روش بر اساس طرح پژوهش و شیوه انجام، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون (با یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل و دوره پیگیری سه ماهه) بود. جامعه آماری به کار رفته در پژوهش حاضر شامل کلیه زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده و زوج درمانی منطقه 4 تهران در سال 1400 بود و از بین این افراد با استفاده از شیوه نمونه گیری هدفمند تعداد 40 نفر (20 زوج) انتخاب شده و به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش (20 نفر یا 10 زوج) و یک گروه کنترل (20 نفر یا 10 زوج) گمارده شدند. سپس، روی گروه آزمایش بسته زوج درمانی مبتنی بر الگوی EIS (Amini et al., 2021) اجرا شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه تاب آوری خانواده McCubbin et al. (1986) و پرسشنامه رضایت زناشویی ENRICH بود. به منظور تجزیه و تحلیل آماری داده ها از تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی و نسخه 26 نرم افزار SPSS استفاده شد. با توجه به مقدار F و سطح معناداری به دست آمده در متغیر رضایت زناشویی (93/8 = F و 001/0 = P) و تاب آوری خانواده (10/8 = F و 001/0 = P) می توان نتیجه گرفت که متغیر مستقل (زوج درمانی با الگوی EIS) به شکل معناداری باعث تغییر در متغیرهای وابسته (رضایت زناشویی و تاب آوری خانواده) شده است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که تغییرات ایجاد شده در متغیرهای وابسته ناشی از اجرای زوج درمانی با الگوی EIS بر گروه آزمایش بود. همچنین نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که این تأثیرات پایدار بود. بر اساس یافته های موجود می توان نتیجه گیری نمود که زوج درمانی با الگوی EIS بر رضایت زناشویی و تاب آوری خانواده زوجین مؤثر بود. از این رو، پیشنهاد می شود متخصصین از فنون این رویکرد در کار خود بهره مند شوند.

هدف هدف از پژوهش حاضر، هم سنجی اثربخشی دو رویکرد زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و ایماگوتراپی بر صمیمیت جنسی زوج ها بود. روش روش پژوهش حاضر شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه بود. تعداد 45 زوج بطورت داوطلبانه از میان زوج های مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر کرمانشاه در سال 1397 در این پژوهش شرکت کردند و در سه گروه 15 زوجی مبتنی بر پذیرش و تعهد، ایماگوتراپی و کنترل، به صورت تصادفی جایگزین شدند. در 8 جلسه 90 دقیقه ای یکی از گروه های آزمایش در معرض آموزش گروهی زوج درمانی مبتنی بر اکت و گروه دیگر در معرض آموزش گروهی ایماگوتراپی قرار گرفتند. داده ها بوسیله پرسشنامه صمیمیت جنسی برگرفته از مقیاس اینریچ جمع آوری شد. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد (در سطح معنی داری پنج درصد) زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد و تکنیک های ایماگوتراپی در بهبود صمیمیت جنسی زوج ها موثر بود و از میان این دو زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد موثرتر بود. این یافته ها نشان داد، بکارگیری تکنیک های زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد، باعث پذیرش روانی فرد در مورد تجارب ذهنی و کاهش اعمال کنترل ناموثر می گردد.

زمینه و هدف: رویکرد تصویرسازی ارتباطی یک نظریه و شیوه درمانی در مورد همسریابی، ازدواج و فرایند شکل گیری تعارضات زناشویی است. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر زوج درمانی گروهی به شیوه تصویر سازی ارتباطی (ایماگوتراپی) بر بهبود کیفیت روابط زناشویی زوج ها انجام شد. روش کار: این مطالعه به شیوه نیمه آزمایشی و با بهره گیری از طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش زوج هایی بودند که به مرکز مشاوره و خدمات روان شناختی راستین در شهر گرگان در نیمه دوم سال 1396 مراجعه نموده بودند. نمونه این مطالعه 16 زوج بودند که به شیوه در دسترس انتخاب و با تخصیص تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل ( هرکدام 8 زوج) جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه وضعیت زناشویی گلومبوک-راست بود. جلسات زوج درمانی به شیوه تصویرسازی ارتباطی برای زوجین گروه آزمایش در 8 جلسه 120 دقیقه ای به شیوه گروهی اجرا شد، اما گروه کنترل مداخله ای دریافت نکردند. داده ها توسط آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری در نرم افزار SPSSV24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون، بین میانگین گروه آزمایشی و کنترل تفاوت معنی داری وجود داشت که نشان دهنده اثربخشی زوج درمانی به شیوه تصویر سازی ارتباطی در بهبود کیفیت روابط زناشویی زوج های گروه تحت مداخله است (65/72= F و 01/0p<). نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش توصیه می شود، مشاوران و درمانگران خانواده از این مدل درمانی جهت حل تعارضات زناشویی زوج ها و بهبود روابط در خانواده استفاده نمایند.

مقدمه: خودمتمایزسازی از جمله مفاهیم مهم در مطالعات خانواده است که نقشی اساسی در بروز تعارضات و مشکلات زوجین ایفا می کند. زوج درمانی هیجان مدار از جمله رویکردهایی است که می تواند در زمینه بهبود روابط زوجین مورد استفاده قرار گیرد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف شناسایی اثربخشی زوج درمانی گروهی هیجان مدار بر خودمتمایزسازی زوج های دارای تعارضات زناشویی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی بوده و از طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه پژوهش شامل کلیه زوجین مراجعه کننده به مرکز مشاوره دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران در سال 1395 بودند. نمونه مورد مطالعه شامل بیست زوج بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه با حجم مساوی، هر گروه ده زوج، گمارده شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه خود تمایز یافتگی اسکورون و اسمیت(DSI-R2003) استفاده گردید. گروه آزمایش در هشت جلسه نود دقیقه ای زوج درمانی گروهی هیجان مدار شرکت کردند و گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکردند. در پایان از هر دو گروه، پس آزمون گرفته شد. در پایان داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: تحلیل داده ها نشان داد زوج درمانی گروهی هیجان مدار موجب کاهش جدایی هیجانی در گروه آزمایش شده و موقعیت من را تقویت کرده است. اما در دو مولفه واکنش پذیری هیجانی و آمیختگی با دیگران تفاوت معناداری در بین دو گروه آزمایش و گواه ایجاد نکرده است. بحث و نتیجه گیری: نتایج بیانگر این است که زوج درمانی گروهی هیجان مدار تاثیر معناداری بر افزایش خودمتمایزسازی زوجین گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل داشته است. لذا زوج درمانی گروهی هیجان مدار می تواند به عنوان روشی موثر و کارآمد در افزایش خودمتمایزسازی زوج های دارای تعارض توسط درمانگران مورد استفاده قرار گیرد و در نتیجه در بهبود روابط زناشویی کمک نماید.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی زوج درمانی گروهی هیجان مدار بر دلبستگی و شادمانی زناشویی انجام شده است. این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح تحقیق پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعة آماری پژوهش را زوجین با مشکلات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره همدان تشکیل می دادند. نمونة مورد مطالعه شامل 20 زوج (40 نفر) داوطلب بود که به صورت تصادفی در دو گروه 20 نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه دلبستگی زوجی (Bartholomew, 2003) و مقیاس شادمانی زناشویی (Nathan. Azrin, Barry, Nester, and Jones, 1973) بودند. برای گروه آزمایش 10 جلسه (2 ساعته) مشاوره گروهی با رویکرد هیجان مدار برگزار شد و پس از آن هر دو گروه مجدداً ارزیابی شدند. داده ها با استفاده از روش آنالیز واریانس اندازه های مکرر از نوع طرح های آمیخته دوطرفه (SPANOVA) تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که مشاوره گروهی هیجان محور به صورت معناداری باعث افزایش کیفیت دلبستگی زوجین و افزایش شادمانی زناشویی شده است (P<0/05)؛ بنابراین می توان گفت که زوج درمانی هیجان مدار بر دلبستگی زوجین و شادمانی زناشویی مؤثر است.